ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ እንታይ እዩ?
ሓያሎ ሰባት ንሓጺር ግዜ ሕማቕ ይስምዖም ወይ ከም ዘይከም ቀደሞም ይዀኑ። እናሓንሳእ፡ እዚ ለውጢ ኲነተ ኣእምሮ፡ ምስ ምልውዋጥ ወቕቲ ይጅምርን ይውድእን። ገለ ሰባት ኣብ እዋን ወቕቲ ቀውዕን ሓጋይን፡ ቀትሪ ሓጺር ስለ ዝዀነ ሕማቕ ይስምዖም። ካልኦት ሰባት ከኣ፡ ኣብ እዋን ወቕቲ ጽድያ፡ ቀትሪ ነዊሕ ስለ ዝዀነ ጽቡቕ ስምዒት ይስምዖም።
ኣብ ገለ ጒዳያት፡ እዚ ለውጢ ኲነተ ኣእምሮ ምሒር ሓደገኛ እዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ንስምዒት ሓሳባትን ኣካይዳ ዕለታዊ ንጥፈታትን እቲ ሰብ ክጸልዎ ይኽእል። ወቕትታት ክለዋወጡ እንከለዉ፡ ኣብ ኲነተ ኣእምሮኻን ባህርያትካን ዓቢ ለውጢ እንተ ኣቕሊብካ፡ ግዳይ ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ ኴንካ ክትከውን ትኽእል ኢኻ። እዚ ጸገም እዚ፡ ሓደ ካብ ዓይነታት ቅዛነት እዩ።
ኣብ ብዙሓት ጒዳያት፡ ምልክታት ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ፡ ኣብ መወዳእታ ቐውዒ ወይ ፈለማ ሓጋይ ይጅምር። ኣብ እዋን ጽድያን ክረምትን ድማ ይውድእ። ክንዲ ዝዀነ እዩ እምበኣር፡ ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ ኲትሞ-ሓጋይ ወይ ቅዛነት ሓጋይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ። ገለ ሰባት ኣብ እዋን ጽድያን ክረምትን ግዳያት ዛንታ ጒዕዞ ቅዛነት ዝዀኑ ኣለዉ። ክንዲ ዝዀነ፡ ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ ኲትሞ-ክረምቲ ወይ ቅዛነት ክረምቲ ተባሂሉ ይፍለጥ። እዚ ብዙሕ ዝኽሰት ኣይኰነን።
ምልክታት ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ እንታይ እዮም?
ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ ከም ፍሉይ ጸገም ኣይውሰድን እዩ። እንታይ ደኣ፡ ከም ኣካል ቅዛነት እዩ ዝቝጸር። ቀንዲ መለለዪኡ፡ ተደጋጋሚ ወቕታዊ ስሩዕነቱ እዩ። ምልክታቱ ኣብ ዓመት ካብ 4 ክሳብ 5 ኣዋርሕ ይጸንሕ። ክንዲ ዝዀነ፡ ምልክታትን ሓበሬታትን ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ ምስ ከቢድ ቅዛነት ከምኡ’ውን፡ ምስ ገለ ዉሱናት ንምልክታት ክትሞ ሓጋይን ክትሞ ክረምትን ዝፈላልዩ የጠቓልል። ነፍሲ ወከፍ ግዳይ ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ ዝዀነ፡ ግድን ኣይኰነን ንዂሎም እዞም ስዒቦም ዝዝርዘሩ ክምኰረሎም።
ምልክታት ከቢድ ቅዛነት ነዞም ዝስዕቡ ከጠቓልል ይኽእል፥
- ዳርጋ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ፡ ዝበዝሐ ሰዓታት ግዳይ ስምዒት ቅዛነት ምዃን።
- ኣብቲ ቀደም ዝምስጠካ ዝነበረ ንጥፈታት ተገዳስነት ምጥፋእ።
- ኣብ ሸውሃትን ክብደት ሰብነትን ለውጢ ምግባር።
- ኣብ ድቃስካ ጸገም ምጕናፍ።
- ስምዒት ዝሕታለ ወይ ተርባጽ።
- ምጕዳል ጸዓት።
- ስምዒት ተስፋ ምቚራጽን ኪነሚንነትን።
- ኣድህቦ ኣብ ምግባር ምጽጋም።
- ብዛዕባ ሞት ወይ ርእሰ ቕትለት ብተደጋጋሚ ምሕሳብ።
- ዳርጋ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ፡ ዝበዝሐ ሰዓታት ግዳይ ስምዒት ቅዛነት ምዃን።
- ኣብቲ ቀደም ዝምስጠካ ዝነበረ ንጥፈታት ተገዳስነት ምጥፋእ።
- ኣብ ሸውሃትን ክብደት ሰብነትን ለውጢ ምግባር።
- ኣብ ድቃስካ ጸገም ምጕናፍ።
- ስምዒት ዝሕታለ ወይ ተርባጽ።
- ምጕዳል ጸዓት።
- ስምዒት ተስፋ ምቚራጽን ኪነሚንነትን።
- ኣድህቦ ኣብ ምግባር ምጽጋም።
- ብዛዕባ ሞት ወይ ርእሰ ቕትለት ብተደጋጋሚ ምሕሳብ።
ኣብ ክትሞ-ሓጋይ ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ፡ ተወሰኽቲ ፍሉያት ምልክታት ነዞም ዝስዕቡ ከጠቓልሉ ይኽእሉ፥
- ልዕሊ ዓቐን ምድቃስ።
- ልዕሊ ዓቐን ምብላዕ፡ ብፍላይ ምስ ሃረፍርፎት ካርቦሃይድረይት ዝተኣሳሰሩ መግብታት ምብሃግ።
- ክብደት ሰብነት ምውሳኽ።
- ካብ ማሕበራዊ ህይወት ምዝላቕ (ከም ‘ዝነወምካ’ ይስመዓካ)
ተወሰኽቲ ምልክታት ንክትሞ-ክረምቲ (Summer-pattern) ጸገም ወቕታዊ ጽልዋ ነዞም ዝስዕቡ ከጠቓልሉ ይኽእሉ፥
- ጸገም ድቃስ (ስእነተ ድቃስ)
- ናብ ምቕናስ ክብደት ከምርሕ ዝኽእል፡ ምዕጻው ሸውሃት።
- ምዕልባጥን ምህዋጽን
- ሻቕሎት
- ብተደጋጋሚ ኣሸገርቲ ጠባያት ወይ ጎነጽ ዘለዋም ባህርያት ምርኣይ